باقری از تشکیل کمیته «سلامت و امنیت روان خانواده»، ارائه خدمات مشاوره رایگان و اختصاص ۳۱ درصد فضاهای ورزشی آموزش و پرورش به بانوان خبر داد

معصومه باقری مدیرکل امور بانوان و خانواده استانداری همدان در گفت‌وگو با خبرنگار «سپهر روان» اظهار کرد: «ارزیابی دقیق وضعیت سلامت روان زنان نیازمند بررسی‌های تخصصی و پژوهش‌های علمی است و نمی‌توان بدون در اختیار داشتن داده‌های معتبر درباره میزان آسیب‌های روانی در جامعه اظهارنظر قطعی کرد، اما در کنار شاخص‌های تخصصی، برخی نشانه‌های اجتماعی نیز می‌تواند تصویری از وضعیت عمومی جامعه ارائه دهد که یکی از مهم‌ترین آنها میزان نشاط اجتماعی است.»

وی افزود: «زمانی که برنامه‌های نشاط‌آفرین، فرهنگی و اجتماعی در جامعه کاهش پیدا می‌کند، آثار این مسئله می‌تواند در خانواده‌ها و به‌ویژه در زنان که نقش محوری در خانواده دارند، نمایان شود؛ از این رو تقویت نشاط اجتماعی باید در کنار اقدامات تخصصی حوزه سلامت روان مورد توجه دستگاه‌های مسئول قرار گیرد.»

مدیرکل امور زنان و خانواده استانداری همدان با اشاره به ظرفیت مراکز مشاوره برای حمایت از افراد و خانواده‌ها ادامه داد:« خدمات مشاوره‌ای در حوزه‌های مختلف از جمله مشاوره فردی، خانوادگی و شغلی ارائه می‌شود و خانواده‌ها باید در مواجهه با مسائل و مشکلات تخصصی، از ظرفیت مشاوران و روان‌شناسان دارای مجوز استفاده کنند.»

به گفته وی، در کنار حمایت‌های تخصصی، ایجاد فضای امن برای گفت‌وگو و بیان مشکلات نیز اهمیت دارد، اما در مواردی که فرد با مشکلات جدی روان‌شناختی مواجه است، مراجعه به مراکز تخصصی و دریافت خدمات حرفه‌ای ضروری است.

تشکیل کمیته سلامت و امنیت روان خانواده

باقری با اشاره به اقدامات انجام‌شده در استان همدان در حوزه سلامت روان خانواده‌ها گفت:« یکی از اقدامات مهم دفتر امور زنان و خانواده استانداری، تشکیل کمیته تخصصی سلامت و امنیت روان خانواده در استان بود که با توجه به شرایط خاص کشور و فشارهای روانی ناشی از شرایط جنگی شکل گرفت و موضوع در شهرستان‌ها نیز دنبال شد.»

وی افزود:« این کمیته با هدف توجه بیشتر به شرایط روانی خانواده‌ها، به‌ویژه زنان، مادران و بانوان جوان تشکیل شد و یکی از اقدامات آن، شناسایی ظرفیت دستگاه‌های اجرایی برای ارائه خدمات مشاوره‌ای رایگان و اطلاع‌رسانی این ظرفیت‌ها به مردم بود.»

مدیرکل امور زنان و خانواده استانداری همدان تصریح کرد:« در این چارچوب، شش دستگاه اجرایی ظرفیت مراکز مشاوره رایگان خود را اعلام کردند و اطلاعات مربوط به ساعات ارائه خدمات، گروه‌های هدف و نحوه استفاده از این خدمات در اختیار مردم قرار گرفت و صداوسیما نیز در اطلاع‌رسانی این ظرفیت‌ها همکاری کرد.»

۳۱ درصد فضاهای ورزشی آموزش و پرورش در اختیار بانوان

باقری سلامت جسمی را یکی از مؤلفه‌های مؤثر بر سلامت روان دانست و گفت: «اگر قرار است سلامت زنان به شکل جامع دنبال شود، باید زیرساخت‌های ورزشی و اجتماعی مورد نیاز آنان نیز توسعه پیدا کند و در همین راستا، تجهیز و توسعه پارک‌های بانوان و افزایش دسترسی زنان به فضاهای ورزشی در دستور کار دفتر امور زنان و خانواده قرار گرفته است.»

وی با اشاره به تفاهم‌نامه میان دستگاه‌های مرتبط افزود: «با هماهنگی اداره کل ورزش و جوانان و آموزش و پرورش، بخشی از فضاهای ورزشی مدارس برای استفاده بانوان و خانواده‌ها اختصاص پیدا کرد تا زنان و دختران بتوانند از ظرفیت‌های موجود در محلات خود استفاده کنند.»

باقری گفت: «بر اساس بررسی‌های انجام‌شده، تاکنون ۳۱ درصد فضاهای ورزشی آموزش و پرورش استان در اختیار بانوان قرار گرفته و امکان استفاده رایگان از این فضاها برای آنان فراهم شده است. همچنین تلاش می‌شود استفاده از این ظرفیت تنها به فصل تابستان محدود نشود و بانوان و دختران بتوانند در طول سال و خارج از ساعات آموزشی از فضاهای ورزشی استفاده کنند.»

حمایت از زنان در برابر فشارهای اقتصادی

مدیرکل امور زنان و خانواده استانداری همدان در ادامه با اشاره به شرایط اقتصادی خانواده‌ها اظهار کرد:«هزینه استفاده از باشگاه‌ها و مراکز ورزشی خصوصی برای بسیاری از خانواده‌ها قابل توجه است و به همین دلیل اختصاص رایگان فضاهای ورزشی می‌تواند ضمن کمک به سلامت جسمی و روانی زنان، بخشی از هزینه‌های خانواده را نیز کاهش دهد.»

وی افزود:« این موضوع به‌ویژه برای خانواده‌های کم‌برخوردار اهمیت بیشتری دارد و باید تلاش شود خدمات و امکانات عمومی به شکلی برنامه‌ریزی شود که زنان و دختران، صرف‌نظر از وضعیت اقتصادی خود، امکان استفاده از آنها را داشته باشند.»

ضرورت ارائه آمار دقیق از سلامت روان زنان

باقری درباره وضعیت دسترسی زنان در شهرستان‌ها و مناطق روستایی به خدمات تخصصی روان‌شناختی نیز گفت: «پاسخ دقیق به این مسئله نیازمند انجام پژوهش و دسترسی به داده‌های آماری معتبر است و باید مشخص شود زنان در مناطق مختلف استان با چه آسیب‌ها و نیازهایی مواجه هستند و میزان دسترسی آنان به خدمات تخصصی در چه سطحی قرار دارد.»

وی افزود: «دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی می‌توانند در این زمینه نقش مهمی ایفا کنند و با انجام مطالعات میدانی، تصویری دقیق از وضعیت سلامت روان زنان در مناطق شهری، روستایی و سایر نقاط استان ارائه دهند؛ چراکه سیاست‌گذاری مؤثر در این حوزه بدون شناخت دقیق وضعیت موجود و نیازهای واقعی جامعه امکان‌پذیر نیست.»

تأکید بر عدالت در دسترسی به خدمات

مدیرکل امور زنان و خانواده استانداری همدان با تأکید بر ضرورت برقراری عدالت در ارائه خدمات اظهار کرد: «برنامه‌های حوزه زنان باید همه اقشار جامعه را دربر بگیرد و زن ساکن شهر، روستا یا مناطق عشایری و همچنین زنان با شرایط مختلف اقتصادی و اجتماعی باید از فرصت‌های برابر برای دسترسی به خدمات برخوردار باشند.»

باقری خاطرنشان کرد: «دستگاه‌های متولی حوزه سلامت روان نیز باید به صورت تخصصی وارد این عرصه شوند و با هماهنگی یکدیگر، زمینه کاهش فاصله دسترسی میان مناطق برخوردار و کم‌برخوردار را فراهم کنند.»

سلامت روان؛ مسئله‌ای فراتر از یک دستگاه

وی سلامت روان را موضوعی فرابخشی دانست و گفت: «سلامت روان و آسیب‌های اجتماعی به صورت زنجیره‌ای با مسائل اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، ورزشی و خانوادگی ارتباط دارند و نمی‌توان مسئولیت آن را تنها بر عهده یک دستگاه گذاشت.»

باقری ادامه داد: «اگر هدف این است که حال زنان و خانواده‌ها بهتر شود، همه دستگاه‌های متولی باید متناسب با مأموریت خود وارد میدان شوند و در کنار ارائه خدمات تخصصی، برای تقویت نشاط اجتماعی، توسعه امکانات فرهنگی و ورزشی، حمایت از خانواده‌های کم‌برخوردار و افزایش دسترسی مردم به خدمات مشاوره‌ای برنامه داشته باشند.»

«حال مردم»؛ شاخصی برای سنجش موفقیت برنامه‌ها

مدیرکل امور زنان و خانواده استانداری همدان در پاسخ به این پرسش که عملکرد دستگاه‌های استان در حوزه سلامت روان زنان طی یک سال آینده با چه شاخصی قابل ارزیابی است، گفت:« یکی از مهم‌ترین شاخص‌ها، حال عمومی مردم است؛ موضوعی که در رفتار اجتماعی، نحوه ارتباط افراد، میزان نشاط و کیفیت حضور آنان در جامعه قابل مشاهده است.»

وی افزود:« اگر یک سال آینده شاهد افزایش نشاط، آرامش و بهبود حال عمومی مردم باشیم، می‌توان گفت مجموعه دستگاه‌های مسئول در حوزه‌های مختلف توانسته‌اند بخشی از وظایف خود را به شکل مؤثرتری انجام دهند؛ زیرا سلامت روان نتیجه عملکرد یک دستگاه خاص نیست و مجموعه‌ای از عوامل باید در کنار یکدیگر قرار گیرند.»

باقری در پایان با اشاره به ضرورت توجه به پیامدهای روانی دوره‌های بحرانی گفت:« دستگاه‌های متولی باید علاوه بر مدیریت شرایط موجود، برای دوران پساجنگ نیز برنامه‌های مشخصی داشته باشند تا آثار روانی و اجتماعی این دوره با رویکردی علمی و هماهنگ مدیریت شود.»

وی تأکید کرد: «هدف نهایی برنامه‌های حوزه زنان و خانواده باید بهبود کیفیت زندگی و ایجاد جامعه‌ای بانشاط‌تر باشد و انتظار می‌رود در ارزیابی‌های آینده، آثار ملموس اقدامات انجام‌شده در وضعیت زنان، خانواده‌ها و حال عمومی مردم قابل مشاهده باشد.»