اینترنت و شناخت‌درمانی؛ راهی نوین برای غلبه بر تعلل‌ورزی دانشجویان

پژوهشگران ترکیۀ‌ای با طراحی یک برنامهٔ خودیاریِ راهنما مبتنی بر شناخت‌درمانی (CBT) به نام «ارتهله-مه»، گامی نو در درمان تعلل‌ورزیِ تحصیلیِ دانشجویان برداشته‌اند. این مطالعه که در نشریۀ AYNA Clinical Psychology Journal منتشر شده، نشان می‌دهد که مداخلات مبتنی بر وب، با وجود محدودیت‌هایی، می‌توانند ابزاری امیدبخش برای حمایت از پیشرفتِ تحصیلیِ دانشجویان باشند.

به گزارش پایگاه خبری سپهر روان، در دنیایِ پرشتابِ امروز، تعلل‌ورزی به یکی از چالش‌هایِ جدیِ دانشجویان تبدیل شده است. اما آیا فناوری‌هایِ نوین می‌توانند پاسخی برای این معضلِ دیرینه باشند؟ پژوهشِ جدیدی که به‌تازگی در نشریۀ AYNA Clinical Psychology Journal منتشر شده، به بررسیِ تأثیر یک برنامهٔ خودیاریِ راهنما و مبتنی بر اینترنت بر کاهشِ تعلل‌ورزی، بهبودِ مدیریتِ زمان و کاهشِ علائمِ افسردگی، اضطراب و استرس در دانشجویان پرداخته است.

برنامۀ «ارتهله-مه»؛ پنج گام تا غلبۀ بر تعلل

این پژوهش که با طراحیِ شبه‌آزمایشی بر روی ۲۶ دانشجویِ واجدِ شرایط انجام شد، از یک برنامهٔ مداخله‌ایِ پنج‌هفته‌ای مبتنی بر شناخت‌درمانی (CBT) با نام «ارتهله-مه» استفاده کرد. این برنامه شامل پنج ماژولِ تخصصی است که هر یک به جنبه‌ای از تعلل‌ورزی می‌پردازد:

۱. آموزشِ روان‌شناختی دربارهٔ تعلل‌ورزی: آشنایی با ماهیت و ریشه‌هایِ این رفتار.
۲. خودتنظیمی و مهارت‌هایِ مدیریتِ زمان: یادگیریِ تکنیک‌هایِ عملی برای برنامه‌ریزیِ مؤثر.
۳. مداخلاتِ شناختی: شناسایی و اصلاحِ باورهایِ غیرمنطقی و افکارِ خودشکن.
۴. راهبردهایِ رفتاری: تغییرِ عادات و الگوهایِ رفتاریِ ناکارآمد.
۵. حفظِ دستاوردها: تداومِ تغییراتِ مثبت در بلندمدت.

یافته‌هایِ کلیدیِ پژوهش

نتایجِ این پژوهش نشان داد که گروهِ آزمایش که برنامهٔ «ارتهله-مه» را دریافت کردند، در مقایسه با گروهِ کنترل که در لیستِ انتظار قرار داشتند، کاهشِ معناداری در رفتارهایِ تعلل‌ورزانه و بهبودِ قابل‌توجهی در مهارت‌هایِ مدیریتِ زمان نشان دادند. این یافته‌ها حاکی از آن است که برنامه‌هایِ خودیاریِ راهنما مبتنی بر وب، پتانسیلِ بالایی برای حمایت از توسعهٔ تحصیلیِ دانشجویان دارند.

اما چالش‌ها و محدودیت‌ها

با وجودِ نتایجِ امیدبخش، پژوهشگران به این نکته نیز اشاره می‌کنند که تفاوتِ آماریِ معناداری بین نمراتِ پس‌آزمونِ گروهِ آزمایش و کنترل مشاهده نشد. این موضوع نشان می‌دهد که اگرچه این برنامه‌ها مؤثر هستند، اما برای دستیابی به نتایجِ قطعی‌تر، نیاز به پژوهش‌هایِ بیشتری با نمونه‌هایِ بزرگ‌تر و طرح‌هایِ روش‌شناختیِ دقیق‌تر وجود دارد.

اهمیتِ این یافته برای نظامِ آموزشی و مشاوره

این پژوهش مسیرِ جدیدی را برای ارائهٔ خدماتِ روان‌شناختی و مشاوره‌ای به دانشجویان، به‌ویژه آن‌هایی که به دلایلِ مختلف از جمله دوری از مراکزِ مشاوره یا کمبودِ وقت، امکانِ حضور در جلساتِ حضوری را ندارند، می‌گشاید. برنامه‌هایِ خودیاریِ مبتنی بر وب می‌توانند به‌عنوان ابزاری کم‌هزینه، در دسترس و مقرون‌به‌صرفه برای مقابله با تعلل‌ورزی و ارتقای سلامتِ روانِ دانشجویان مورد استفاده قرار گیرند.

دسترسی به مقالهٔ اصلی:

علاقه‌مندان به مطالعهٔ کاملِ این پژوهش می‌توانند از طریقِ لینکِ مستقیمِ زیر به مقاله دسترسی پیدا کنند:

🔗 لینک مقاله در پایگاه EBSCO:
https://openurl.ebsco.com/EPDB%3Agcd%3A14%3A31175854/detailv2?sid=ebsco%3Aocu%3Arecord&id=ebsco%3Adoi%3A10.31682%2Fayna.1735720